 Ardbeg jeszcze nie tak dawno była stosunkowo mało znaną whisky z Islay, mimo iż przez wielu znawców uważana była za najbardziej charakterystyczną dla wyspy, na której powstaje, o najsilniejszym charakterze. Sytuacja zmieniła się w roku 1997, kiedy to w Ardbeg - kupionej od poprzednich właścicieli przez koncern Glenmorangie plc - ponownie rozpalono ogień pod alembikami. Od tej pory popularność tej bodaj najbardziej charakterystycznej whisky z Islay stale rośnie. Dla wielu, Ardbeg jest w ogóle najlepszą whisky szkocką. I coraz trudniej się z nimi nie zgodzić. Jest to whisky bardzo trudna do oswojenia, o bardzo zdecydowanym smaku, niezwykle silnych akcentach jodu morskiego z elementami torfu, wodorostów i soli morskiej, tak charakterystycznych dla wyrobów z wyspy Islay. W smaku Ardbeg wyczuwa się także akcenty słodu i wanilii. Najpopularniejsze na rynku wersje Ardbeg to 10-letnia single malt, oraz Ardbeg Uigeadail, nazwana od jeziora, z którego czerpana jest woda do produkcji whisky.
Na rynku spotyka się jeszcze wersje rocznikowe Ardbeg butelkowane przez producenta, których smak i aromat zdradzają tendencję do coraz to większej agresywności, przy czym wykazują doskonałą wręcz harmonię pomiędzy charakterystyczną dla Islay torfowością, a akcentami owocowej słodyczy z akcentami owoców i wanilii. Wielką frajdą dla nieustannie rosnącego grona wielbicieli Ardbeg są wersje butelkowane specjalnie dla członków Ardbeg Committee. Pierwszą taką whisky była absolutnie wybitna Ardbeg 1976, w całości dojrzewana w beczkach po sherry. Degustacja tej whisky to przeżycie nie mające sobie równych.
Wspomnieć należy również o legendarnej już Ardbeg Provenance, z roku 1974, whisky dostępnej już jedynie na nielicznych aukcjach, osiągającej zawrotne ceny, a w smaku i aromacie tak doskonałej, że każda skala wydaje się dla niej za krótka.
Wydaje siÄ™, że Å›wiat niemal zupeÅ‚nie zapomniaÅ‚ o istnieniu Ardbeg niejako na wÅ‚asnÄ… proÅ›bÄ™ destylarni. Przede wszystkim, podczas gdy inne destylarnie stawiaÅ‚y na produkcjÄ™, promocjÄ™ i sprzedaż single malts, destylat z Ardbeg wykorzystywany byÅ‚ ciÄ…gle przede wszystkim do produkcji blendów. Po drugie, wÅ‚aÅ›cicielom destylarni trudno byÅ‚o uwierzyć, że na rynku może znaleźć siÄ™ miejsce dla whisky o tak zdecydowanym charakterze. StÄ…d też w Ardbeg zdarzaÅ‚y siÄ™ czÄ™ste i dÅ‚ugie okresy przestoju. Przez dÅ‚ugi czas na rynku dostÄ™pne byÅ‚y tylko ograniczone iloÅ›ci maltów rocznikowych - z roku 1978 czy 1983. Problemem byÅ‚ również fakt, że ówczesny wÅ‚aÅ›ciciel Ardbeg, koncern Allied Distillers, posiadaÅ‚ w swoim portfolio już jednÄ… destylarniÄ™ na Islay, sÄ…siadkÄ™ Ardbeg – Laphroaig. Promowanie produktów dwóch destylarni o w miarÄ™ zbliżonym profilu nie leżaÅ‚o w interesie firmy. Kierownictwo Allied postawiÅ‚o na Laporhoaig, co w efekcie doprowadziÅ‚o do ostatecznego zamkniÄ™cia i niemal kompletnej ruiny Ardbeg.
Jak przystaÅ‚o na Islay, produkcja whisky w miejscu obecnej destylarni Ardbeg prowadzona byÅ‚a peÅ‚nÄ… parÄ… na dÅ‚ugo przed jej zalegalizowaniem w 1823 roku. Podobnie jak w przypadku sÅ‚ynnych sÄ…siadek Ardbeg – Laphroaig i Lagavulin – istniejÄ… dowody na nielegalnÄ… produkcjÄ™ whisky w tym miejscu już w XVIII wieku, a dokÅ‚adnie co najmniej od roku 1794. W swej obecnej formie destylarnia Ardbeg zaÅ‚ożona zostaÅ‚a jednak dopiero w roku 1815 przez czÅ‚onków rodziny Mac Dougall. Miejsce idealnie nadawaÅ‚o siÄ™ do tego celu. Od strony lÄ…du można byÅ‚o siÄ™ tutaj dostać tylko i wyÅ‚Ä…cznie krÄ™tÄ… drogÄ… prowadzÄ…cÄ… od strony Port Ellen (stÄ…d można byÅ‚o ewentualnie spodziewać siÄ™ nalotu fiskusa), natomiast stosunkowo Å‚atwo byÅ‚o dotrzeć w to miejsce – i uciec w razie potrzeby – drogÄ… morskÄ…. Sytuacja wrÄ™cz wymarzona dla przemytników. Dodatkowym atutem byÅ‚ – i do dzisiaj jest – Å‚atwy dostÄ™p do źródÅ‚a wysokiej jakoÅ›ci wody z jeziora Loch Uigeadail. Woda ta posiada idealne cechy do produkcji whisky – jest niezwykle czysta i miÄ™kka, a po drodze do destylarni przepÅ‚ywa przez rozlegÅ‚e torfowiska, co nadaje jej charakterystyczny brunatny odcieÅ„ i torfowy posmak, wyczuwalny również w produkcie koÅ„cowym destylarni.
W połowie XX wieku Ardbeg została zakupiona przez firmę Hirama Walkera, jako własne, niezależne źródło mocnej, zdecydowanej whisky stosowanej do produkcji blendów tej firmy. Każdy szanujący się blend zawiera w swoim składzie jakąś domieszkę whisky z Islay jako swego rodzaju "przyprawę" nadającą mu smak i charakter. O ile jednak pozostałe gatunki whisky produkowane na Islay są przede wszystkim znane jako single malts, o tyle Ardbeg przez długi czas skazana była li tylko na rolę owego dodatku smakowego. Wspomniane już wyżej przestoje w produkcji i, generalnie rzecz biorąc, brak pomysłu właścicieli na skuteczny marketing maltu z Ardbeg, spowodowały niemal całkowite zniknięcie tej whisky z rynku. Sama destylarnia, wskutek niedoinwestowania, popadała w coraz większą ruinę. Na mapę Szkocji Ardbeg wróciła triumfalnie dopiero w roku 1997, kiedy to została przejęta przez dość prężnie rozwijającą się firmę Glenmorangie plc. Wystarczy spojrzeć na sukces marketingowy whisky Glenmorangie żeby nie mieć wątpliwości co do umiejętności poruszania się na rynku nowych właścicieli Ardbeg. Nie bez znaczenia jest tutaj również młoda i energiczna kadra destylarni, na czele której stoi Stuart Thomson, entuzjasta tej legendarnej już destylarni i jej produktów, nie dopuszczający nawet myśli o porażce przedsięwzięcia, którym kieruje. A jak ten człowiek potrafi opowiadać o whisky! Ktoś, kto nie wiedziałby co to jest Ardbeg, mógłby pomyśleć, że Stuart mówi o kobiecie...
Natychmiast po przejęciu Ardbeg przez Glenmorangie plc rozpoczął się żmudny i kosztowny proces przywracania destylarni do jej niegdysiejszej formy i świetności. Odbudowano i odremontowano istniejące budynki i wyposażenie, dobudowano nowe, i po raz pierwszy w swojej historii Ardbeg otworzyła swe podwoje dla zwiedzających. W otwartym wkrótce po ponownym uruchomieniu Visitor Centre znajdziemy duży wybór whisky (nie tylko z Ardbeg, ale również z Glenmorangie i Glen Moray), artykułów związanych z whisky, pamiątek i różnego rodzaju gadżetów. Na terenie Visitor Centre otwarto również bardzo przyjemną kawiarnię, dzięki czemu wyprawa do Ardbeg może stać się doskonałym pomysłem na spędzenie niemal całego dnia. Całość uzupełnia niezwykle malownicze położenie świeżo odremontowanych i odmalowanych na śnieżnobiało budynków destylarni na samym brzegu morza, z falami oceanu rozbijającymi się dosłownie o ściany magazynu celnego. W Ardbeg można się naprawdę łatwo zakochać. I to zarówno w whisky, jak i w miejscu, gdzie ona powstaje. Nie przypadkiem Ardbeg otrzymała tytuł Destylarni Roku 1998. |
